Hoe werkt een expansievat? Een simpele uitleg

Een expansievat ziet er misschien uit als een saai rood vat naast je cv-ketel, maar het is onmisbaar. Zonder dit onderdeel werkt je verwarming niet goed en kunnen er zelfs gevaarlijke situaties ontstaan. Maar wat doet zo'n vat precies? En hoe weet je of het kapot is?

In dit blog leggen we in eenvoudige taal uit hoe een expansievat werkt. Ook lees je hoe je problemen herkent en of je het vat zelf kunt vervangen.

Wat doet een expansievat precies?

Je kunt een expansievat zien als een soort ballon die de druk in je cv-systeem regelt. Binnenin het vat zitten twee delen die van elkaar gescheiden zijn door een flexibel rubberen vel (een membraan).

1. Het ene deel is gevuld met water uit je cv-installatie.
2. Het andere deel is gevuld met stikstof (een gas).

Als je de verwarming aanzet, wordt het water in de buizen warm. Warm water neemt meer ruimte in dan koud water. Het water zet dus uit (expandeert). Omdat het cv-systeem gesloten is, kan dat extra water nergens heen. Hierdoor loopt de druk in de buizen op.

Het expansievat vangt die druk op. Het rubberen vel beweegt richting het deel met stikstof. Het gas wordt in elkaar gedrukt, waardoor er ruimte ontstaat voor het warme water. Zo blijft de druk in je cv-ketel veilig en stabiel.

Tip: zo test je of je expansievat kapot is

Wil je weten of je problemen met het expansievat hebt? Je kunt dit heel simpel zelf testen.

1. Pak een hard voorwerp, zoals een sleutel of een schroevendraaier.
2. Tik op de bovenkant van het vat.
3. Tik op de onderkant van het vat.

Hoor je twee keer hetzelfde, doffe geluid? Dan zit het hele vat vol met water. Het is kapot en moet vervangen worden.

Hoor je twee verschillende geluiden (hol aan de ene kant, dof aan de andere kant)? Dan zit er nog gas in het ene deel en water in het andere. Je expansievat werkt waarschijnlijk nog goed.

Expansievat vervangen: zelf doen of laten doen?

Heb je een storing aan de binnenkant van je cv-ketel? Dan moet je altijd een CV-monteur bellen. Dat is complex en soms gevaarlijk werk. Maar een expansievat vervangen is een ander verhaal. Dit is een van de weinige klussen aan de verwarming die je prima zelf kunt doen, als je maar handig bent.

Wil je het zelf proberen? Zorg dan dat je een goed stappenplan volgt. Je moet het systeem eerst drukloos maken en het water aftappen voordat je het oude vat losdraait.

Vind je het toch spannend om aan de verwarming te sleutelen? Of heb je geen gereedschap in huis? Geen probleem. Een vakman heeft deze klus vaak binnen een uur geklaard.